Marcel Logist neemt het, in het Vlaams Parlement, op voor een structurele erkenning en financiering van dagactiviteitencentra voor mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen.
-------------------------------------------

Op 13 oktober l.l. stelde Vlaams volksvertegenwoordiger Marcel Logist, in het Vlaams Parlement aan minister Jo Van Deurzen de vraag waarom er nog geen sprake is van een structurele erkenning en financiering van dagactiviteitencentra voor mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen.

Dit gebeurde in de Commissie Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid van het Vlaams Parlement.

De minister antwoordde dat er inderdaad nog geen sprake is van een structurele erkenning en dito financiering.

Ook voor 2010 ziet minister Van Deurzen nog geen oplossing. Dit om twee redenen:

• - in eerste instantie zal er hieromtrent een breed overleg moeten plaatsvinden tussen o.m. het federale niveau en de Vlaamse departementen van Werk, van Sociale Economie en van Welzijn.
• - In tweede instantie is er, gezien de begrotingstekorten en de besparingsinspanningen van alle departementen, geen budget voorhanden voor 2010.

Marcel Logist heeft na het antwoord minister Van Deurzen gevraagd om van deze problematiek zo snel als mogelijk werk te maken.

Marcel Logist zal de zaak op de voet volgen en hoopt dat er voor het jaar 2011 eindelijk een structurele erkenning en een budget komt.

N.B. : Ook Tienen kent zo'n activiteitencentrum, namelijk "Het werkhuis" in de schoot van de vzw Hestia.

--------------

Hieronder leest u de vraag van Marcel Logist en het antwoord van Jo Van Deurzen, zoals genoteerd in de commissievergadering:
Commissievergadering nr. C20 - WEL2 (2009-2010) - 13 oktober 2009
Voorzitter: de heer Tom Dehaene

Vraag om uitleg van de heer Marcel Logist tot de heer Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, over de mogelijkheid van een structurele erkenning en financiering van dagactiviteitencentra voor mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen

De voorzitter: De heer Logist heeft het woord.

De heer Marcel Logist: Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, geachte collega's, veel mensen kennen de dagactiviteitencentra voor mentaal gehandicapten. Deze centra zijn ook degelijk gesubsidieerd, en dat is maar goed ook. Mentaal gehandicapten zijn immers vaak beperkt in hun functioneren en hebben overdag gespecialiseerde hulp nodig. Maar voor mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen is voorlopig veel minder hulp voorhanden.

Typisch voor mensen met psychische problemen is dat ze erg stressgevoelig zijn en dat ze meestal geen reguliere arbeid meer aankunnen waardoor extra ondersteuning op het vlak van activering een zekere noodzaak is. Vroeger konden deze mensen terecht in de beschutte werkplaatsen, maar die staan reeds tientallen jaren onder druk om te concurreren met andere bedrijven, met een verhoogde prestatiedruk tot gevolg. Hierdoor vielen mensen met psychische problemen weer uit de boot. Onder meer hierdoor ontstonden de dagactiviteitencentra voor mensen met een ernstige en/of langdurige psychische problematiek. Hier vinden ze naast een zinvolle dagbesteding ook een plaats om uit hun sociaal isolement te geraken maar ook om nieuwe, sociale relaties aan te gaan.

Laten we de problemen van mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen niet onderschatten. Steeds meer mensen krijgen af te rekenen met psychische problemen. Jaarlijks zijn er 30.000 opnames in psychiatrische instellingen. Liefst één Vlaming op vier komt direct of indirect met het probleem in aanraking. Vorige week is er nog een tv-uitzending over het probleem geweest.

Dagactiviteitencentra voor mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen hebben, in tegenstelling tot dagactiviteitencentra voor mentaal gehandicapten, geen structurele erkenning en ook geen financiering. Deze centra overleven vaak via kortlopende projectengagementen van lokale, provinciale, regionale en landelijke overheden. Soms wordt er aangevuld met middelen vanuit de reguliere geestelijke gezondheidszorg. Het vaak tijdelijk personeel werkt in diverse statuten zoals gesco, sociale maribel, DAC en zeker ook detacheringen. Er is zeker ook nood aan bijkomende infrastructuur.

Dit alles komt onze kwalitatieve uitbouw en de stabiliteit van dergelijke centra zeker niet ten goede. Stabiliteit is nu net zo belangrijk voor mensen met psychologische problemen. Deze dagactiviteitencentra zijn dan ook broodnodig. In Vlaanderen hebben jaarlijks meer dan 5000 personen nood aan een dergelijk vangnet dat op dit moment uit een 50-tal dagactiviteitencentra bestaat.

Na gesprekken met experten uit de sector blijkt dat een minimale basisfinanciering van minstens één voltijds A1-personeelslid per initiatief reeds een start zou betekenen.

Mijnheer de minister, zijn er belemmeringen om deze minimale basisfinanciering door te voeren en zo ja, welke? Zijn er belemmeringen om in meer te voorzien dan deze minimale basisfinanciering? Zo ja, welke?

De voorzitter: Mevrouw Jans heeft het woord.

Mevrouw Vera Jans: Mijnheer de voorzitter, geachte collega's, ik wil me aansluiten bij de vraag van de heer Logist. De problematiek van de dagactiviteitencentra is hier al een aantal keren aan bod gekomen en is bekend bij de meeste mensen van deze commissie.

Ik ben ervan overtuigd dat de dagactiviteitencentra bijzonder waardevol werk doen en dat ze de maatschappelijke positie van al dan niet ex-psychiatrische patiënten of andere mensen verbeteren via een zeer zinvolle dagbesteding. Eigenlijk doen ze ook zeer veel preventief werk. Mijnheer de minister, bent u er voorstander van om deze zorgvorm te erkennen? Dat is een basisvoorwaarde alvorens men tot financiering kan overgaan. Wat is uw voornemen met de dagactiviteitencentra? We weten dat veel van deze centra enorm creatief moeten zijn om jaar na jaar de mogelijke middelen bij elkaar te krijgen.

De voorzitter: Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen: Mijnheer de voorzitter, geachte collega's, deze problematiek komt gedeeltelijk aan bod in het regeerakkoord als het gaat over de centra die te maken hebben met patiënten met een psychiatrisch profiel. Het past natuurlijk wel in een bredere problematiek van arbeidszorg waarin heel wat beleidsdomeinen betrokken zijn.

Er zijn inderdaad nog belangrijke belemmeringen om nu een structurele financiering voor de dagactiviteitencentra te verwezenlijken. Een stukje van die problematiek - en dan gaat het over die waar u het over hebt, maar er bestaan er in Vlaanderen tientallen meer - is van toepassing op het beleidsdomein Welzijn. In mijn beleidsnota zal dit ook aan bod komen.

De problematiek is uiteraard wat breder. De centra zijn tot op heden niet erkend en hun activiteiten zijn op dit moment zeer uiteenlopend. Er werd daarnet gesuggereerd dat er ook een federale dimensie is, en dat klopt. Voordat ter zake kan worden gesproken van een regelgevend kader, zal er waarschijnlijk overleg moeten zijn tussen de federale overheid en de departementen Werk en Sociale Economie en Welzijn, om tot een coherente aanpak te komen. De dagactiviteitencentra hebben immers raakvlakken met al die beleidsdomeinen.

Daarnaast zijn er uiteraard ook de financiële belemmeringen. Voor een dergelijke financiering moet in een groot budget worden voorzien. Gezien de begrotingstekorten, en aangezien alle departementen inspanningen doen om te besparen, is er voor 2010 alleszins geen budget om een dergelijke financiering voor dagactiviteitencentra te realiseren.

Ik moet ook nagaan over hoeveel voltijdse equivalente personeelsleden een dagactiviteitencentrum dient te beschikken om zijn opdrachten naar behoren uit te voeren. Op basis daarvan, en voor de diensten onder mijn beleidsdomein, zullen we kijken hoe groot het budget minimaal moet zijn om een degelijke financiering voor deze centra te realiseren.

Nog niet zo lang geleden heb ik de mensen ontvangen die zich bezighouden met de problematiek van de arbeidszorg. Ik heb ook gesproken met de verschillende deputés, die dat vanuit provinciaal oogpunt ter harte nemen. We hebben de afspraak gemaakt dat we op Vlaams niveau gaan proberen om de verschillende ministers samen te brengen om een start van aanpak te bespreken. Er zal inderdaad een initiatief moeten komen. Voor diegene die u vermeldt, is dat ook vermeld in het regeerakkoord.

De voorzitter: De heer Logist heeft het woord.

De heer Marcel Logist: Mijnheer de minister, ik wil benadrukken dat de groep van mensen in onze maatschappij die te kampen hebben met ernstige, langdurige psychische problemen, steeds groter wordt. Men spreekt nu al van één op vier. U moet dat goed in uw achterhoofd houden. Vragen om een structurele erkenning en financiering van deze centra in Vlaanderen is dan ook geen luxe. Ik wil u dan ook oproepen om dit goed op te volgen.

Ik dank u voor uw antwoord.

De voorzitter: Het incident is gesloten.