Geachte genodigden en politiek verantwoordelijken,
Dames en heren,
Beste vrienden,

Ik heet u allen van harte welkom op deze viering van onze nationale feestdag.

De 21 juli-viering, geachte aanwezigen, is een traditie die teruggaat tot het jaar 1831. Het is in dat jaar dat Leopold I op 21 juli in Brussel de eed aflegde als eerste koning van het onafhankelijk geworden België.

België was in het midden van de 19de eeuw, ondanks zijn kleine oppervlakte, een industriële grootmacht. Leopold de Eerste en de progressieve Belgische grondwet van februari 1831 hebben daarin een grote rol gespeeld.

De Belgische grondwet zou model staan voor veel andere grondwetten in de wereld omwille van de vele grondrechten die er in opgenomen zijn: vrijheid van vereniging, vrijheid van vergadering, godsdienstvrijheid, vrijheid van drukpers, het recht om niet willekeurig te worden aangehouden, de onschendbaarheid van de woning, ... allemaal rechten die ons nu normaal toeschijnen. Maar bijna 200 jaar geleden waren die zeer vooruitstrevend.

Zo vooruitstrevend dat veel ondernemers en intellectuelen van overal uit Europa zich hier kwamen vestigen en mede dank zij die instroom werd België een rijk land. De verdeling van die rijkdom over de verschillende lagen van de bevolking gebeurde aanvankelijk zeer ongelijk en was de inzet van een lange sociale strijd die uitmondde in ons befaamd sociaal overlegmodel.

Die traditie van verdraagzaamheid, ondernemingszin en dialoog werd het Belgische handelsmerk.

Ze liet ons toe om ons land op een vreedzame wijze om te vormen van een centralistische eenheidsstaat tot een federale staat met grote autonomie voor gemeenschappen en gewesten.

Dat proces verliep soms met horten en stoten, maar dank zij het wederzijds begrip werd voor ieder probleem een oplossing gevonden.

Op institutioneel vlak zitten we vandaag in een impasse. Sommigen spreken zelfs van het einde van het land.

Toch is de huidige impasse geen unieke situatie. Ook op het einde van de jaren'70, ten tijde van het Egmontpact, heeft ons land een zeer moeilijke periode doorgemaakt, niet alleen institutioneel maar ook economisch en monetair. Toen werden we met een onbestuurbaarheid van het land geconfronteerd en een sterk oplopende overheidsschuld.

Een volgehouden dialoog en bereidheid tot onderhandelen brachten uiteindelijk de oplossing. Laat ons hopen dat ook uit deze impasse een uitweg kan worden gevonden en dat de komende maanden eindelijk een regering kan worden gevormd.

Ons land heeft nood aan een regering die niet alleen de communautaire problemen aanpakt, maar ook oplossingen biedt aan de sociaal-economische uitdagingen waarvoor we staan en waarvan de vergrijzing één van de voornaamste is. Een actieplan is nodig om een antwoord te bieden op de vergrijzing van onze samenleving. Maar daarvoor hebben we een regering nodig.

Om een regering te vormen zijn onderhandelingen onontbeerlijk. Momenteel is er bij bepaalde partijen zelfs geen wil meer aanwezig om te onderhandelen. Dit is een zeer gevaarlijke strategie die de toekomst van ons land in gevaar brengt. Bepaalde partijen vergeten blijkbaar dat de voorbije kwarteeuw de structuren geleidelijk werden aangepast. Zonder de weg van de geleidelijkheid en het overleg breng je de eenheid van het land in gevaar en dreig je verder te vervreemden van mekaar.

Politici die hun grote gelijk willen halen op het vlak van de staatshervorming creëren enkel immobilisme en besluiteloosheid. Het vreedzaam samenleven met de verschillende gemeenschappen en gewesten blijft een uitdaging waaraan we met zijn allen moeten werken. Politici moeten wat mij betreft leiden, besturen en verzoenen en zeker niet de bevolking tegen mekaar opzetten.

Daarom is onderhandelen de enige mogelijkheid om tot de vorming van een regering te komen hoe moeilijk dit ook is. Als er geen bereidheid meer bestaat tot onderhandelen stevent België af op separatisme. De vraag is natuurlijk of dit de wens van de Belgen en van de Vlamingen is.

Uit enquêtes blijkt alvast dat nog steeds een meerderheid van de Vlamingen een unitair België genegen is met weliswaar een uitbreiding van de bevoegdheden van de gewesten en gemeenschappen.

Bovendien dringt de tijd voor de vorming van een regering. We moeten immers absoluut voorkomen dat België dezelfde weg opgaat als Griekenland of Portugal. De partijen die aan de basis liggen van de huidige impasse dienen dringend af te wegen of zij zulke verantwoordelijkheid wel op zich willen nemen.

Want het is duidelijk dat Europa, vooral op financieel-monetair vlak, woelige tijden kent en het zou verkeerd zijn om te denken dat ons land niet in het vizier kan komen van internationale ratingbureaus die oordelen over de kredietwaardigheid van een land. Met een regering en een actieplan om de geschetste uitdagingen aan te gaan kunnen we het best weerstaan aan deze speculaties.

Ik hoop dat uiteindelijk het gezond verstand zal zegevieren en dat we tot een eerbaar compromis kunnen komen om de burgers in ons land te geven wat zij van politici verwachten nl. een land besturen. Het zou een historische vergissing zijn om dit niet te doen.

Marcel LOGIST
Burgemeester stad Tienen
21/7/2011